انواع روش تدریس " بارش مغزی "
در فرهنگ وبستر بارش مغزی به این صورت تعریف میشود«بهکارگیری فن گردهمایی که بوسیله آن عدهای راهحلهایی را برایمسئلهای از طریق ارائه مجموعه ایدههای خود مییابند».
بارش مغزی بر دو فرض زیر استوار است:
الف) يك مساله خوب تعريف شده و عقلاني، داراي راه حلهاي مناسبي است .
ب ) با افزايش راهحل هاي پيشنهادی، راه حل مطلوب پيدا ميشود و هدف بارش مغزي، تشويق فرد براي ارائه هر چه بيشتر راهحل هاي ممكن براي حل احتمالي مسئله است.
اصول بارش مغزی
برای اجرا و بکارگیری روش بارش مغزی باید اصول و قواعدی را رعایت کردکه عبارتند از:
اصل اول مبتني بر تنوع نظرات است. تنوع نظرات، آن بخش از مغز را که به خلاقيت مربوط است فعال تر ميکند تا بر تفکر قضاوتي خود فايق آيد. تفکر قضاوتي در واقع به معني ارزيابي و بیان نظرات تکميلي نسبت به مطلب مطرح شده است. به اين منظور بعد از آنکه تمامي پيشنهادات جمع آوري گرديد، بررسي و ارزيابي پيشنهادات صورت مي گيرد.
اصل دوم کميت، فزاينده کيفيت است. يعني هر چه تعداد پيشنهادات بيشتر شود، احتمال رسيدن به يک راه حل بهتر افزايش مي يابد.
قواعد بارش مغزی
- انتقاد ممنوع
- اظهار نظر آزاد و بی واسطه(پرواز در رویا)
- کمیتگرایی
- مستند سازی
- تلفیق و بهبود پیشنهادها
مراحل روش بارش مغزی در قالب الگوي حل مسئله به شرح زير است
1- تعيين موضوع: تعريف و بيان ماهيت و اهميت موضوع و ايجاد فضاي مناسب براي بيان افكار
2- فراخواني ايده ها (فرضيه سازي:( بيان افكار، عقايد و اطلاعات و ارائه راه حل ها و نظرات از طرف فراگيران با توجه به قوانين بارش مغزی.
3- بازنگري: تركيب و سازمان دهي افكار و اطلاعات و طبقه بندي آنها براساس معيارها، ملاك هاي تجربي ، اصول و مباني موضوع و انتخاب راه حل مؤثر و مفيد يا انتخاب بهترين پاسخ ها
انتخاب بهترین پاسخ تابع چند اصل است:
الف- پيش بيني نتايج احتمالي راه حل مسئله
ب- سودمندي نتايج براي حل مسأله
ج- استدلال كافي براي انتخاب بهترين راه حل
د- بديع بودن راه حل
ه- وجود توافق عمومي برای انتخاب راه حل يا پاسخ
4- پروراندن انديشه ها: به وسيله تعريف، تبيين، تطبيق و بازنمايي عملي
5- نتيجهگيری: يافتن اصول، قواعد و ارائه راهكارها، نظريه سازي و الگو سازي از يافته ها با توجه به متدولوژي و منطق خاص آن موضوع.
6- تعميم: يعني استفاده از يافته ها در موقعيت هاي جديد
ایده و راه حلهای ناشی از بارش مغزی
- افزایش قدرت تداعی: آنگاه که از سوی یکی از اعضای گروه ایده یا راه حلی ارائه می شود، عضو دیگر گروه برای بیان ایده برانگیخته می شود. به همین ترتیب به صورت خودکار جریان ایده سازی تشویق و ترغیب می گردد. زیرا بنا به اصل "تسهیل اجتماعی" حضور جمعی برروی انگیزه افراد اثر مثبت میگذارد.
- تسهیل اجتماعی: برطبق آزمایشات انجام شده "تداعی آزاد"در بزرگسالان، وقتی که به صورت گروهی کار میکنند بین 65 تا 93 درصد بیش از اندازه واقعی است.
- رقابت: پژوهشها نشان دادهاند که در رقابت، کارهای فکری بزرگسالان تا 50 درصد افزایش می یابد، مسلما این درصد در بین کودکان و نوجوانان بیش از آن مقدار است.
- پشتیبانی: روانشناسی امروز، نشان می دهد و تایید می کند که طرفداری مثبت، سبب تقویت می گردد. در جلسه های بارش مغزی هم که از انتقاد و داوری خبری نیست وجه مثبت تقویت در آن جا غلبه بیشتری می یابد و اعضای جلسه بارش مغزی بیشتر برای ارائه راه حل و فکرشان تقویت می گردند تا تنبیه
١-توانايي حل مسأله را افزایش مي دهد.
٢-توانايي تفكر خلاق را افزايش مي دهد.
٣-موجب سيال شدن روان فرد و اظهار عقايد در او مي شود.
٤- سبب هدايت افكار و انتخاب بهترين راه حل مي شود.
٥-مهارت هاي فكري پيچيده را مورد بررسي قرار مي دهد.
٦-بر فرايند شناختي، دريافت، پردازش، نگهداري و انتقال اطلاعات، تأثيرمثبت دارد.
٧- انديشه انسان را تحريك ميكند و اجازه ميدهد كه افكار پرورش يابد.
٨- باعث ارتقاي فعاليت هاي علمي و تجارب يادگيري می شود.
٩- موجب شكوفايي نيروهاي ذهني و فرايندهاي شناختي ميشود.
١٠-منجر به ايجاد يادگيري عميق، مؤثر و پايدار مي شود.
انواع روش بارش مغزی
1- بارش مغزي گمنام
2- افکارنويسي
3- تریگر
4- بارش مغزي درسکوت